Najbardziej zaludnionym miastem na świecie jest obecnie Dżakarta. Według raportu ONZ „World Urbanization Prospects 2025” jej obszar zurbanizowany zamieszkuje około 41,9 mln osób, czyli w zaokrągleniu 42 mln. Wynik zależy jednak od definicji miasta – zestawienia oparte na granicach administracyjnych mogą wskazywać innego lidera.
Dlaczego rankingi miast się różnią?
W statystykach demograficznych trzeba odróżnić miasto właściwe od obszaru zurbanizowanego. Miasto właściwe obejmuje teren wyznaczony granicami administracyjnymi. Taki obszar może być stosunkowo niewielki, nawet jeśli wokół niego rozciągają się gęsto zabudowane przedmieścia.
Obszar zurbanizowany obejmuje ciągłą zabudowę miejską oraz powiązane z nią strefy podmiejskie. W tej metodzie analizuje się faktyczny zasięg osadnictwa, a nie tylko granice urzędowe. Dlatego do wyniku mogą zostać włączone dzielnice nieformalne, osiedla o niskim standardzie mieszkaniowym i tereny, które w lokalnych statystykach są traktowane jako osobne jednostki.
Na końcowy wynik wpływają między innymi:
- Granice administracyjne – różne państwa w odmienny sposób wyznaczają obszar miasta i metropolii.
- Przedmieścia i osiedla nieformalne – ich pominięcie może zaniżyć liczbę mieszkańców całej aglomeracji.
- Gęstość zabudowy – metoda ONZ koncentruje się na zwartym obszarze miejskim, a nie na całym regionie administracyjnym.
- Migracje i zmiany demograficzne – liczba mieszkańców szybko się zmienia, zwłaszcza w miastach Azji i Afryki.
Właśnie dlatego starsze rankingi często umieszczały na pierwszym miejscu Tokio. Wynikało to z wcześniejszej metodyki oraz z szerokiego ujmowania jego obszaru metropolitalnego. W najnowszym zestawieniu ONZ Dżakarta wyprzedza Tokio, ponieważ analizowany obszar obejmuje rozległe przedmieścia i gęsto zaludnione części aglomeracji.
Najbardziej zaludnione obszary miejskie w 2025 roku
Poniższa tabela przedstawia ranking obszarów zurbanizowanych według danych ONZ z raportu World Urbanization Prospects: The 2025 Revision. Liczby są szacunkowe i nie oznaczają liczby mieszkańców samego miasta administracyjnego.
| Pozycja | Obszar miejski | Kraj | Szacunkowa liczba ludności w 2025 roku |
|---|---|---|---|
| 1 | Dżakarta | Indonezja | 41 913 860 |
| 2 | Dhaka | Bangladesz | 36 585 479 |
| 3 | Tokio | Japonia | 33 412 512 |
| 4 | Nowe Delhi | Indie | 30 222 405 |
| 5 | Szanghaj | Chiny | 29 558 908 |
| 6 | Kanton | Chiny | 27 563 372 |
| 7 | Kair | Egipt | 25 566 102 |
| 8 | Manila | Filipiny | 24 735 305 |
| 9 | Kalkuta | Indie | 22 549 738 |
| 10 | Seul | Korea Południowa | 22 490 482 |
Źródło: Organizacja Narodów Zjednoczonych, Departament Spraw Gospodarczych i Społecznych, Wydział Ludnościowy, „World Urbanization Prospects: The 2025 Revision”, edycja internetowa.
Co oznacza pierwsze miejsce Dżakarty?
Dżakarta jest stolicą Indonezji i centrum gospodarczym kraju. Jej wysoka pozycja nie wynika wyłącznie z liczby mieszkańców w granicach administracyjnych stolicy. ONZ uwzględnia większy, faktycznie zurbanizowany obszar, w którym zabudowa Dżakarty łączy się z sąsiednimi miejscowościami.
Takie podejście lepiej pokazuje codzienne funkcjonowanie aglomeracji. Mieszkańcy przedmieść mogą pracować, uczyć się i korzystać z usług w centrum, nawet jeśli formalnie mieszkają poza granicami miasta. Z punktu widzenia transportu, rynku pracy czy zapotrzebowania na wodę i energię tworzą z Dżakartą jeden organizm miejski.
Podobny problem dotyczy Dhaki, Manili i innych megamiast. Sama Manila jest znacznie mniejsza od całej metropolii, a jej gęsto zabudowane sąsiednie jednostki administracyjne tworzą wspólny obszar miejski. Bez wyjaśnienia przyjętej definicji porównywanie takich liczb może prowadzić do błędnych wniosków.
Dlaczego megamiasta w Azji i Afryce rosną?
Najsilniejszy wzrost obserwuje się w regionach, w których miasta oferują więcej miejsc pracy, edukacji i usług niż obszary wiejskie. Migracja do ośrodków miejskich często łączy się z rozwojem przemysłu, handlu, budownictwa i sektora usług. W Dżakarcie, Dhace czy Nowym Delhi napływ ludności zwiększa się także wskutek wysokiej koncentracji instytucji państwowych i przedsiębiorstw.
Tak szybki rozwój rodzi jednak problemy infrastrukturalne. Władze muszą zapewnić mieszkańcom mieszkania, transport, wodę, kanalizację, odbiór odpadów i dostęp do opieki zdrowotnej. W nieformalnych dzielnicach statystyki bywają mniej dokładne, a infrastruktura często nie nadąża za przyrostem ludności.
Według danych zawartych w zestawieniu ONZ Dżakarta może zwiększyć populację obszaru zurbanizowanego do około 44,6 mln w 2030 roku i 51,8 mln w 2050 roku. Dhaka może osiągnąć odpowiednio około 40,8 mln i 52,1 mln mieszkańców. Tokio będzie się kurczyć, a jego populacja ma według tej prognozy spaść do około 30,7 mln w 2050 roku. Są to prognozy, a nie pewne wartości, ponieważ zależą od migracji, dzietności, zmian granic i rozwoju gospodarczego.
W 2025 roku na świecie działa już wiele megamiast, czyli obszarów zamieszkanych przez co najmniej 10 mln osób. Ich liczba rośnie przede wszystkim w Azji, ale także w Afryce. Szybki przyrost ludności może wspierać rozwój gospodarczy, lecz wymaga planowania przestrzennego i inwestycji w podstawowe usługi.
Czy istnieje jedna ostateczna lista największych miast?
Nie ma jednej listy, która byłaby poprawna niezależnie od przyjętej definicji. Jeśli porównuje się miasta właściwe, wynik może wyglądać inaczej niż w rankingu obszarów zurbanizowanych. Najnowsza metodologia ONZ wskazuje jednak Dżakartę jako lidera w kategorii faktycznie zurbanizowanych obszarów miejskich, z populacją bliską 42 mln osób.
Ranking należy więc czytać razem ze źródłem, datą i metodą pomiaru. Liczba mieszkańców zmienia się, a granice funkcjonalnych aglomeracji nie zawsze pokrywają się z granicami administracyjnymi. Dlatego Dżakarta jest dziś najlepszą odpowiedzią na pytanie o najbardziej zaludnione miasto na świecie, pod warunkiem że mowa o definicji stosowanej w raporcie ONZ z 2025 roku.
